Thu hoạch lúa xuân, chuẩn bị các điều kiện làm vụ mùa

Vụ xuân năm 2020, toàn tỉnh gieo cấy được 19.229 ha, đạt 100,3% kế hoạch, hiện tại đã có khoảng 15.000 ha lúa trỗ cờ, chín. Với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, bà con tranh thủ thời tiết nắng ráo tập trung thu hoạch lúa xuân, đồng thời chuẩn bị làm đất sản xuất vụ mùa.

Xã Hòa Phú (Chiêm Hóa) thời điểm này, bà con nông dân đổi công hỗ trợ nhau thu hoạch lúa xuân. Bà Hoàng Thị Hương, thôn Nà Tàng chia sẻ, 5 sào lúa của gia đình đã chín, bà nhờ anh, chị, em trong thôn gặt hộ. Gia đình bà cấy giống HT10 mọi năm được thóc lắm, năm nay dù ít sâu, bệnh nhưng thời tiết lại không thuận, cả chu kỳ của cây lúa hứng chịu 3 đợt mưa đá lớn, ảnh hưởng đến sinh trưởng nên khi trỗ bông lúa nhỏ, thưa hạt. Ước tính năng suất chỉ đạt khoảng 1,8 - 2 tạ/sào, thấp hơn vụ xuân năm 2019 khoảng 30 - 40 kg/sào.


Bà con nông dân thôn Nà Tàng, xã Hòa Phú (Chiêm Hóa) đổi công hỗ trợ nhau
 thu hoạch nhanh lúa xuân.

Cùng thôn Nà Tàng, xã Hòa Phú (Chiêm Hóa), gia đình ông Ma Văn Hồng cũng kém vui bởi năng suất lúa không được như mong đợi. Theo ông Hồng, thu hoạch xong 4 sào lúa, phơi khô, quạt sạch chắc chỉ được khoảng hơn 7 tạ. Lấy vụ mùa bù vụ xuân, ông Hồng tính sẽ bắt tay ngay vào cắt rạ, thu dọn tàn dư đồng ruộng, cày vỡ đất để đến đầu tháng 6 gieo, cấy trà lúa mùa sớm. Ông Hồng cho biết, kinh nghiệm cho thấy làm trà mùa sớm sẽ ăn chắc, tránh được mưa bão lớn vào cuối tháng 8, đầu tháng 9, hơn nữa sẽ giải phóng được đất để gieo trồng ngô vụ đông.

Ông Ma Phúc Khứu, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Chiêm Hóa cho biết, những diện tích lúa xuân đang thu hoạch đều được bà con gieo cấy trước hoặc sau Tết Nguyên đán một vài ngày. Những diện tích này đều trỗ vào trong tháng 4 trùng với thời điểm thời tiết giao mùa có những đợt dông, lốc, kèm theo mưa đá nên khả năng năng suất, sản lượng lúa sẽ không được như mong muốn. Ở trà sau, tức những diện tích lúa gieo cấy trong khoảng Rằm tháng Giêng lúa sinh trưởng rất tốt, to bông dù lúa đang ngậm sữa, chín sáp, dự tính năng suất ước đạt khoảng 2,4 - 2,6 tạ/sào tương đương với những vụ xuân trước.

Trên địa bàn huyện Sơn Dương, các xã có truyền thống gieo cấy sớm như Ninh Lai, Thiện Kế, Sơn Nam, Đại Phú lúa xuân của bà con nhuộm vàng khắp cánh đồng. Bà Nịnh Thị Khuyên, thôn Ninh Lai, xã Ninh Lai cho biết, bà và nhiều hộ có đất canh tác lúa đã thuê máy gặt thu hoạch, so với vụ xuân trước năng suất lúa năm nay sẽ kém hơn. Theo bà con nông dân thôn Ninh Lai, thuê máy gặt vừa nhanh, đỡ vất vả, giá thuê máy dao động từ 

170 - 180 nghìn đồng/sào. Ông Phùng Trọng Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Lai cho biết, lúa chín đến đâu xã đôn đốc bà con tập trung thu hoạch ngay đến đó. Dự kiến từ nay đến hết tháng 6, toàn bộ 280 ha lúa của xã sẽ được thu hoạch xong để làm vụ mùa.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, vụ xuân năm nay bà con gieo cấy tập trung, công tác dự tính, dự báo sâu, bệnh hại rất tốt. Tuy nhiên, vụ xuân này thời tiết không thuận nhất trong lịch sử, trong 4 tháng sản xuất trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 3 đợt mưa đá lớn đúng vào 3 giai đoạn quan trọng nhất của cây lúa, là mạ non, đẻ nhánh rộ và đứng cái làm đòng dẫn đến một số diện tích lúa của bà con ở một số vùng, địa phương bị ảnh hưởng giảm năng suất, sản lượng.

Ông Trần Hải Tuyên, Chi cục Trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, bảo vệ sản lượng cây trồng vụ xuân, đặc biệt là lúa ở trà muộn sẽ thu hoạch vào cuối tháng 5, đầu tháng 6, bà con cần tập trung chăm sóc lúa, theo dõi diễn biến bệnh đạo ôn cổ bông, bệnh bạc lá, rầy nâu - rầy lưng trắng để có biện pháp phòng trừ kịp thời. Những diện tích lúa đã chín tranh thủ thời tiết nắng ráo bà con khẩn trương thu hoạch để hạn chế tổn thất khi mưa dông xảy ra. Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp các huyện, thành phố và các địa phương đôn đốc bà con thu hoạch đến đâu làm đất ngay đến đó để gieo cấy trà lúa mùa sớm bằng các giống có thời gian sinh trưởng ngắn như KM18, Thiên ưu 8, Đài Thơm 8, GS55... bảo đảm thu hoạch trước 20-9 để trồng cây ngô vụ đông. Thời gian gieo cấy từ ngày 5 đến ngày 20-6. Trước khi làm đất gieo cấy lúa mùa bà con cần cắt rạ, sử dụng các chế phẩm sinh học (Sumitri, Trichoderma, AT Bio-Deromposer...) để xử lý rơm, rạ tàn dư thực vật, tránh ngộ độc cho cây trồng. Thay vì sử dụng nhiều giống lúa ở mỗi xứ đồng như nhiều năm trước, bà con nên bố trí 2 - 3 giống chủ lực, lựa chọn các giống có năng suất, chất lượng cao, có khả năng chống chịu sâu, bệnh hại, đổ gẫy; thực hiện gieo cấy tập trung để thuận lợi cho quản lý sâu, bệnh hại và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật. Các công ty cung ứng giống, HTX dịch vụ Nông, lâm nghiệp có kế hoạch chuẩn bị lượng giống dự phòng cho những diện tích có khả năng bị ngập.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tăng cường kiểm tra các tổ chức, cá nhân kinh doanh giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; tổ chức lấy mẫu giống cây trồng và tiến hành thử tỷ lệ nảy mầm trước khi cung ứng cho người dân. Sở cũng khuyến cáo nông dân mở rộng diện tích áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới về giống, biện pháp canh tác đã được đánh giá cao trên địa bàn tỉnh như: Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), canh tác lúa cải tiến (SRI), sử dụng phân viên nén NK dúi sâu cho lúa, NPK nhả chậm; tăng cường sử dụng phân hữu cơ sinh học, vi sinh, các chế phẩm sinh học, thuốc bảo vệ thực vật sinh học...

 Bài, ảnh: Đoàn Thư

Báo Tuyên Quang

Tin cùng chuyên mục