Giải đáp đầy đủ, cặn kẽ về nông nghiệp hữu cơ

Tất cả những thắc mắc của người nông dân về nông nghiệp hữu cơ đã được các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp giải đáp đầy đủ, cặn kẽ và khoa học.

Ngày 5/6, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Tập đoàn Quế Lâm phối hợp tổ chức Tọa đàm Sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Tham dự buổi tọa đàm, tất cả các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp tham gia đều khẳng định, nông nghiệp hữu cơ không chỉ là xu thế tất yếu của Việt Nam mà còn của cả thế giới, bởi không chỉ mang lại lợi nhuận, hiệu quả cho người sản xuất mà quan trọng hơn là đảm bảo môi trường, đảm bảo tính bền vững để tái sử dụng nguồn đất, nguồn nước tạo thành mô hình kinh tế tuần hoàn cho trồng trọt, chăn nuôi…

Chủ trì buổi tọa đàm, TS Hạ Thúy Hạnh (Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia), TS Hà Phúc Mịch (Chủ tịch Hiệp hội hữu cơ Việt Nam), PGS.TS Phạm Thị Vượng (Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật BVTV Việt Nam), ông Khắc Ngọc Bá (Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Quế Lâm) đã cùng nhau giải đáp các câu hỏi của nông dân về vấn đề khoa học, quy định tiêu chuẩn và cả vấn đề liên kết, thị trường của sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Tọa đàm sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Ảnh: HA.

Báo Nông nghiệp Việt Nam lược đăng những phần hỏi - đáp cơ bản nhất về sản xuất nông nghiệp hữu cơ – con đường tất yếu của nền nông nghiệp Việt Nam.

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ khác như thế nào so với sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP và sản xuất nông nghiệp thông thường? Sản xuất nông nghiệp hữu cơ đang gặp phải những khó khăn gì?

Trả lời câu hỏi của người nông dân, TS Hạ Thúy Hạnh cho biết: Chúng tôi đánh giá, nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu nên vấn đề hiện nay là làm sao để nông dân Việt Nam tiếp cận nông nghiệp hữu cơ một cách nhanh nhất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi nhanh nhất để đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn nông nghiệp hữu cơ theo xu thế của Việt Nam và thế giới.

Chính phủ, Bộ NN-PTNT và các cơ quan quản lý Nhà nước đã xây dựng Nghị định 109/2018/NĐ-CP về nông nghiệp hữu cơ, cùng với đó là các thông tư hướng dẫn và xây dựng các Tiêu chuẩn Việt Nam để tạo ra quy chuẩn về nông nghiệp hữu cơ nhằm hướng dẫn cụ thể nhất đến người nông dân, các địa phương, HTX, doanh nghiệp....

Theo TS Hạnh, thực tế sản xuất nông nghiệp hữu cơ hay VietGAP đều hướng đến tính bền vững cho hệ sinh thái nông nghiệp. Tuy nhiên, khác biệt ở chỗ, trong khi sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP có thể sử dụng một phần thuốc BVTV, đảm bảo theo tiêu chuẩn quy định, đảm bảo cách ly nhằm giảm tối thiểu tồn dư trong sản phẩm nông nghiệp thì sản xuất nông nghiệp hữu cơ hoàn toàn không sử dụng một chút phân bón, thuốc BVTV hóa học nào. Thậm chí các giống liên quan biến đổi gen cũng không được phép sử dụng.

TS Hạ Thúy Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia. Ảnh: HA.

Theo TS Hà Phúc Mịch, chúng ta đã trải qua một thời gian dài sản xuất bằng đầu vào vật tư chủ yếu có thành phần hóa học và việc lạm dụng hóa học đã để lại những hậu quả hết sức nặng nề về sức khỏe, đất đai, môi trường và vấn đề cạnh tranh giá trị nông sản… Chính vì vậy cần phải thay đổi để sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Tất nhiên là có những khó khăn, thách thức nhưng chỉ là những khó khăn ban đầu bởi theo tiêu chuẩn thế giới cần phải mất khoảng hai năm để chuyển đổi đất, nước để tuân thủ nguyên tắc là không có phân bón, thuốc BVTV hóa học trong môi trường sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

“Các tiêu chuẩn về nông nghiệp hữu cơ rất khắt khe. Nông nghiệp hữu cơ là loại hình sản xuất không thể giấu diếm điều gì được vì sản phẩm cuối cùng trước khi chứng nhận sẽ phải qua những khâu kiểm định rất ngặt nghèo. Nó khác những sản phẩm thông thường khác ở chỗ chỉ cần hạt lúa, hạt ngô, miếng thịt có dấu hiệu hóa chất thôi thì không cần biết tỉ lệ bao nhiêu đều không được chứng nhận, tức là sản xuất nông nghiệp hữu cơ đòi hỏi sự nghiêm túc, khắt khe, không thể gian lận được.

Tất nhiên, nói như thế không có nghĩa là khó khăn quá nhiều, khí hậu nhiệt đới Việt Nam và sự đa dạng sinh học đã tạo ra nguồn chế phẩm sinh học quanh năm, có đủ điều kiện thể sản xuất nông nghiệp hữu cơ theo từng bước. Trước hết chúng ta có thể tạo nên những vùng sản xuất hữu cơ khép kín từ trồng trọt đến chăn nuôi, quản lý yếu tố đầu vào thực sự đảm bảo, đối với cây trồng là phân bón, đối với vật nuôi là thức ăn chăn nuôi đều phải đảm bảo nguồn gốc hữu cơ.

Về thức ăn chăn nuôi, hiện Việt Nam chưa xây dựng được nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi hữu cơ nhưng có thể sử dụng men vi sinh, chế phẩm vi sinh để tạo ra thức ăn chăn nuôi mà mọi thành phần, phụ gia đều từ thực vật. Tương tự là phân bón, Bộ NN-PTNT đã có Chỉ thị về phân bón hữu cơ, việc phát triển phân bón hữu cơ đang có những tiến triển tốt cộng với điều kiện, cách thức sản xuất phân bón hữu cơ người dân có thể áp dụng để sản xuất thì Việt Nam hoàn toàn có thể tự sản xuất với mục tiêu nông nghiệp hữu cơ”, TS Hà Phúc Mịch khẳng định.

TS Hà Phúc Mịch. Ảnh: HA.

Làm thế nào để vừa sản xuất nông nghiệp hữu cơ vừa có thể phòng ngừa dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi tốt nhất?

Theo TS Hạ Thúy Hạnh, đối với chăn nuôi, việc sử dụng thức ăn chăn nuôi theo tiêu chuẩn hữu cơ đảm bảo sử dụng tối đa vi sinh vật trong cơ thể vật nuôi nhằm tăng sức đề kháng giúp vật nuôi có thể phòng trừ dịch bệnh. Trong vật nuôi có cả vi sinh vật có lợi và có hại, bình thường vi sinh vật có hại sẽ làm cho vật nuôi giảm sức đề kháng nên rất dễ nhiễm bệnh. Từ gà, lợn, trâu bò, cá… đều theo cơ chế sinh học như vậy. Nếu chúng ta sử dụng các chế phẩm sinh học như Tập đoàn Quế Lâm, trộn với thức ăn, nước uống, phun sương vừa giúp vật nuôi tăng sức đề kháng vừa tạo ra môi trường sạch cho vật nuôi phát triển. Cùng với đó, sử dụng chế phẩm làm đệm lót sinh học cũng tạo ra môi trường sạch sẽ, an toàn, là những yếu tố rất quan trọng trong chăn nuôi hữu cơ. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khuyến cáo bà con lựa chọn những chế phẩm như vậy, không những tốt cho vật nuôi mà còn tốt cho cả con người. Từ trước đến nay, việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi đã tạo ra những tồn dư trong vật nuôi, từ đó ảnh hưởng đến người chăn nuôi, người tiêu dùng, nếu chăn nuôi hữu cơ sẽ giải quyết được vấn đề này. Ngoài ra chăn nuôi hữu cơ không sử dụng kháng sinh cũng sẽ giảm được chi phí mua thuốc, chi phí điều trị, tăng hiệu quả chăn nuôi.

Tương tự trên cây trồng, theo PGS.TS Phạm Thị Vượng, áp dụng ngay tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp hữu cơ là cả một chặng đường, tuy nhiên nếu bắt tay ngay theo hướng hữu cơ trong thời gian chuyển đổi sẽ thuận lợi hơn.

PGS.TS Phạm Thị Vượng. Ảnh: HA.

Nguồn: Báo Nông nghiệp VN

Tin cùng chuyên mục