Khó khăn trong chuyển hóa rừng trồng gỗ lớn

Năm 2014, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã triển khai mô hình chuyển hóa từ trồng rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn nhằm mục tiêu tăng hiệu quả kinh tế, hạn chế xói mòn, bảo vệ môi trường sinh thái... Tuy nhiên, sau gần 5 năm thực hiện, diện tích rừng gỗ lớn không những không được bảo toàn mà còn bị sụt giảm.

Người dân xã Sơn Phú (Na Hang) trồng rừng gỗ lớn bằng cây xoan.     Ảnh: Quốc Việt

Trồng, chuyển hóa từ rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn mang lại nhiều lợi ích, không chỉ tiết kiệm cây giống, chi phí trồng, chăm sóc mà còn giảm sâu bệnh hại và hạn chế suy thoái đất rừng. Khi khai thác, giá trị gỗ lớn cao hơn gấp 3 - 4 lần so với gỗ nhỏ. Tuy nhiên, việc phát triển trồng, chuyển hóa rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn đang gặp nhiều khó khăn. 

Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, năm 2014 toàn tỉnh trồng, chuyển hóa 9.557,8 ha rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn, trong đó có 24,8 ha được chuyển hóa; 8.221,6 ha trồng mới và 1.311,5 ha trồng lại. Đến năm 2018, diện tích rừng trồng, chuyển hóa đã giảm xuống còn 2.129,3 ha, trong đó không có diện tích rừng nào được chuyển hóa; diện tích trồng lại 1.490,3 ha; trồng mới là 639 ha. Dự báo trong năm 2019, diện tích rừng trồng, chuyển hóa sẽ tiếp tục giảm xuống còn 2.100 ha, trong đó 1.500 ha trồng lại, khoảng 600 ha rừng được trồng mới.

Công ty Lâm nghiệp Sơn Dương là đơn vị đầu tiên thực hiện thử nghiệm trồng, chuyển hóa 20 ha rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn tại xã Đại Phú và xã Đồng Quý. Sau 5 năm triển khai, công ty vẫn chưa mở rộng thêm được diện tích. Nguyên nhân của việc không mở rộng được diện tích là do thiếu nguồn vốn để thực hiện. Trồng rừng gỗ nhỏ khoảng 4 - 5 năm sẽ cho khai thác nhưng để đảm bảo đạt tiêu chuẩn rừng gỗ lớn phải đạt chu kỳ từ 10 - 15 năm trở lên, trong khi nguồn kinh phí để trả lương cho công nhân vẫn còn khó khăn. 

Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn (Yên Sơn) từ năm 2014 đến nay cũng vẫn chỉ duy trì được 40 ha theo mô hình rừng trồng gỗ lớn mà không mở rộng thêm được diện tích. Nguyên nhân lớn nhất cũng là thiếu kinh phí để đầu tư và duy trì.

Theo tổng hợp của Chi cục Kiểm lâm, mô hình trồng, chuyển hóa diện tích rừng gỗ lớn chỉ được duy trì ở các công ty lâm nghiệp, còn tại các địa phương người dân khó có thể bảo vệ khoanh nuôi. Ông Đỗ Xuân Thuận, thôn Đồng Cầu, xã Tứ Quận (Yên Sơn) vừa khai thác diện tích rừng mới trồng được 5 năm tuổi. Theo ông Thuận dù nằm trong kế hoạch trồng rừng gỗ lớn nhưng do thiếu vốn cộng với thời điểm trồng rừng gia đình không chọn được cây giống chất lượng, quá trình sinh trưởng, phát triển nhiều cây bị sâu, bệnh nên đành chấp nhận bán non với giá thấp.

Chi cục Kiểm lâm tỉnh thống kê, trên 80% diện tích rừng trồng sản xuất của tỉnh là các loài keo, trong đó trồng chủ yếu là keo tai tượng và keo lai mô... Phần lớn diện tích trên được khai thác từ tuổi 5 - 7 nên tỷ lệ gỗ xẻ làm đồ mộc ít, đa phần sản phẩm chỉ làm nguyên liệu ván dăm và bột giấy với giá thấp, hiệu quả kinh tế rừng trồng không cao.

Ông Triệu Đăng Khoa, Phó chi Cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh khẳng định, chuyển hóa từ trồng rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn đang là xu hướng trên thế giới và cũng là giải pháp quan trọng để thay đổi thực trạng kinh tế lâm nghiệp hiện nay. Để phát triển mô hình chuyển hóa từ trồng rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn, chi cục tiếp tục tuyên truyền về hiệu quả kinh tế, môi trường cũng như hướng dẫn kỹ thuật trồng rừng thâm canh gỗ lớn và chuyển hóa từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn; đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp, hộ gia đình liên kết đầu tư kinh phí trồng rừng thâm canh gỗ lớn nhằm phát triển diện tích rừng gỗ lớn trên địa bàn tỉnh, tương xứng với tiềm năng sẵn có và công nghiệp chế biến gỗ tại địa phương.

Báo Tuyên Quang

Tin cùng chuyên mục