Hình thành sản phẩm chủ lực, hướng tới nông nghiệp công nghệ cao

- Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp giai đoạn 2015 - 2020 với nội dung cụ thể là tái cơ cấu từng lĩnh vực (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, thủy lợi), tái cơ cấu các sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực (cam, chè, mía, lạc, gỗ rừng trồng, trâu, cá đặc sản) và các sản phẩm tiềm năng của tỉnh. Sau 3 năm thực hiện, ngành Nông nghiệp đã hình thành các nhóm sản phẩm chủ lực rõ nét, nông nghiệp công nghệ cao dần hiện hữu và đem lại thu nhập ổn định cho người nông dân.

Hỗ trợ phát triển sản phẩm chủ lực

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tỉnh ta là 1 trong 3 tỉnh có sản lượng gỗ lớn nhất vùng Trung du miền núi phía Bắc, chiếm trên 23% sản lượng khai thác toàn vùng. Tỉnh đã đầu tư dự án sản xuất giống cây lâm nghiệp bằng phương pháp nuôi cấy mô với quy mô công suất 1,5 triệu cây giống/năm. Đồng thời, thực hiện quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng theo tiêu chuẩn FSC với diện tích hiện có trên 22.822 ha (thời điểm hết quý II-2019). 


Chuyên gia của Quỹ Phát triển rừng quốc tế hướng dẫn người dân xã Mỹ Bằng (Yên Sơn)
các tiêu chuẩn chăm sóc rừng FSC.

Các chuỗi liên kết sản xuất cũng được hình thành, trong đó có liên kết chăn nuôi trâu. Theo thống kê của ngành Nông nghiệp, hiện đã có 10 hợp tác xã, tổ hợp tác tại Chiêm Hóa, Hàm Yên, Yên Sơn ký kết hợp đồng với Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Tiến Thành thực hiện liên kết chăn nuôi theo chuỗi. Hiện tỉnh xây dựng được thương hiệu trâu Chiêm Hóa vào năm 2015 và trâu ngố Tuyên Quang năm 2018. Đây là thành công bước đầu trong việc đầu tư, hỗ trợ sản phẩm chủ lực của tỉnh. 

Các sản phẩm chủ lực còn lại của tỉnh bao gồm cam, chè, cá đặc sản, mía, lạc, đều nhận được hỗ trợ thông qua các chính sách hỗ trợ đặc thù như Nghị quyết 10, Nghị quyết 12, Nghị quyết 03 của HĐND tỉnh... Đồng thời, ban hành chương trình ứng dụng khoa học và đổi mới công nghệ nâng cao năng suất, chất lượng, phát triển thương hiệu các sản phẩm chủ lực và đặc sản trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2016 - 2020. Theo đánh giá của ngành Nông nghiệp, các cơ chế, chính sách hỗ trợ của tỉnh đã tạo điều kiện phát triển sản xuất quy mô lớn, hợp tác liên kết theo chuỗi giá trị được nhân rộng. 

Cụ thể, cam sành Hàm Yên đã thu hút đầu tư xây dựng chợ đầu mối, kho bảo quản và đang tiến hành các bước để xây dựng và nhà máy chế biến nước cam sành tại xã Tân Thành và đang tiến hành xây dựng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm cam sành. Sản phẩm chè cũng đạt được những kết quả khả quan, với sản lượng chè búp tươi đạt trên 64.000 tấn/năm; là tỉnh đứng thứ 5 về diện tích và sản lượng chè trong khu vực miền núi phía Bắc. Nâng cao năng suất, chất lượng mía, hệ thống khuyến nông phối hợp với nông vụ của Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương thực hiện 76 mô hình thâm canh mía với trên 300 ha, năng suất bình quân mô hình trên 95 tấn/ha. Cây lạc cũng hình thành vùng gieo trồng tập trung tại Chiêm Hóa và Lâm Bình với 4.300 ha và xây dựng nhãn hiệu lạc Chiêm Hóa. Sản lượng thủy sản năm 2018 trên 8.000 tấn, trong đó sản lượng cá đặc sản trên 480 tấn. Hiện có 2 cơ sở nuôi trồng thủy sản, thực hiện kiểm soát theo chuỗi, được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa vào danh sách địa chỉ xanh cung cấp thực phẩm sạch.


Giám đốc Nguyễn Việt Lâm (thứ 2 từ phải sang), Công ty TNHH MTV Sơn Dương Green farm
giới thiệu về các sản phẩm rau sạch trồng bằng phương pháp thủy canh. Ảnh: Trang Tâm.

Hướng đến nông nghiệp công nghệ cao 

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mặc dù tiếp cận công nghệ cao chậm hơn so với một số tỉnh, thành phố, nhưng việc ứng dụng kỹ thuật này vào sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh lại chuyển biến nhanh và có tác động sâu rộng. Trên địa bàn tỉnh đã có một số mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao như: Mô hình sản xuất rau thủy canh trong nhà lưới tự động điều chỉnh độ ẩm, ánh sáng tại xã Kháng Nhật; mô hình chăn nuôi lợn khép kín xã Quyết Thắng; mô hình trồng rau trong nhà màng của HTX dịch vụ sản xuất nông nghiệp xanh tại Sầm Dương (Sơn Dương); mô hình trồng rau quả trong nhà màng của gia đình ông Nông Văn Nghiệp, xã Phù Lưu (Hàm Yên); mô hình nuôi cá lồng thâm canh trên lòng Hồ sinh thái Na Hang; mô hình tưới nước tự động cho chè và dây chuyền chế biến chè CTC của Công ty cổ phần Chè Mỹ Lâm; sản xuất nông nghiệp áp dụng quy trình VietGAP, chăn nuôi bò sữa áp dụng tiêu chuẩn GlobalGAP (tiêu chuẩn toàn cầu); ứng dụng nuôi cấy mô trong sản xuất giống cây lâm nghiệp; mở rộng diện tích rừng trồng bằng giống chất lượng cao; sản xuất cá đặc sản bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo... Các mô hình sản xuất ra sản phẩm có năng suất, chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm và cho thu nhập cao hơn hẳn so với sản xuất đại trà. Đặc biệt, các mô hình này đều có sự đột phá về công nghệ, giảm số lượng lao động tham gia làm việc.   

Sau 3 năm tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, trên địa bàn tỉnh có 31 cơ sở được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm; 11 chuỗi cung ứng thực phẩm nông, lâm thủy sản an toàn được xác nhận; 42 nông sản được công nhận nhãn hiệu hàng hóa; có 24 sản phẩm dán tem truy xuất nguồn gốc. Sản xuất hữu cơ, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và các tiêu chuẩn sản xuất an toàn, sạch, bước đầu đem lại hiệu quả cho nông dân, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa có chất lượng cao. Toàn tỉnh hiện có 17,2 ha cam sản xuất hữu cơ; 311,7 ha cam, 27,5 ha bưởi áp dụng sản xuất quy trình VietGAP; 775 ha chè áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và quy trình sản xuất nông nghiệp bền vững...


Sản xuất rau quả hàng hóa tại xã Hồng Thái (Na Hang). 

Tuy nhiên, theo nhận định của ngành Nông nghiệp, sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn còn một số khó khăn. Diện tích canh tác nhỏ lẻ, manh mún, khó thực hiện việc tích tụ ruộng đất để thực hiện sản xuất hàng hóa. Hạ tầng giao thông kết nối liên kết vùng, hạ tầng công nghiệp, thương mại chưa đồng bộ, ảnh hưởng việc thu hút các dự án phát triển công nghiệp nói chung, trong đó có công nghiệp chế biến nông, lâm sản. Một số quy định của pháp luật về đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, thương mại,... còn chồng chéo với quy định của Luật Đầu tư, gây khó khăn cho nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án. 

Mục tiêu tái cơ cấu ngành Nông nghiệp những năm tiếp theo, tỉnh tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp, đồng thời nghiên cứu, bổ sung cơ chế, chính sách để phát triển nông nghiệp hàng hóa hiệu quả, bền vững với năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cao, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ hơn về tư duy, phương thức tổ chức sản xuất hàng hóa quy mô lớn... 

Báo Tuyên Quang

Tin cùng chuyên mục